
|
Na het lezen van het artikel over de compressie, kunnen we eens verder gaan kijken wat we ermee kunnen. De compressieverhoudingen zijn namelijk aardig belangrijk voor een motor en zijn ook niet voor elke motor hetzelfde.
Zoals het woord al zegt is de compressieverhouding een verhoudingsgetal. Wanneer, zoals bij mijn 4A-GE motor de compressie 9,2:1 bedraagt, wil dit zeggen dat de lucht 9,2 keer zijn eigen volume samengeperst wordt. Dit getal wordt onder meer bepaald door, uiteraard het volume van de cilinder, maar bijvoorbeeld ook door de lengte van de drijfstangen, de slag van de krukas en de hoogte van de zuigers. Deze bepalen immers hoever de bovenkant van de zuiger ten opzichte van de krukas naar boven komt om de lucht samen te persen.
Dat betekend in het kort dat de prestaties van een motor ook voor een groot deel samen hangt met de compressie. Want hoe groter de compressie, des te meer de motor de lucht samen kan persen, met een heftigere verbranding tot gevolg. Dit levert uiteindelijk weer meer vermogen en een beter redement van de motor op!
Daarom wordt er bij het tunen van motoren ook veel gewerkt met hoogcompressie zuigers en dergelijke. Maar ook met bijvoorbeeld het vlakken van de kop of het onderblok of het vervangen van de koppakking door een dunner exemplaar kunnen de compressie verhogen, want hiermee maak je de verbrandingskamer (waar de lucht uiteindelijk in samengeperst wordt) immers kleiner.
Dat klinkt misschien als een redelijk eenvoudige manier om het vermogen flink op te kunnen krikken. Maar uiteraard heeft de medaile ook een keerzijde. Helaas kun je de compressie van een motor niet ongestraft blijven verhogen. Wanneer de lucht samengeperst wordt ontstaat er wrijving en wrijving veroorzaakt warmte. Hoe meer compressie, des te warmer de lucht wordt wanneer deze volledig samengeperst is en op het punt net voor de ontsteking van de bougies is. Het kan met een te hoge compressie zelfs zó warm worden dat het brandstof mengsel spotaan ontbrand op een moment dat wij dat helemaal niet willen!
Deze spontane ontbrandingen wordt ook wel pingelen genoemd. Dit is soms nog best goed te horen en klinkt als een metaalachtig geknokkel. Dat geluid wordt veroorzaakt door verschillende vlamfronten die op elkaar knallen. Hierbij ontstaan verschillende hete en hoge drukgolven, die de interne componenten van de motor zwaar kunnen beschadigen! De temperaturen kunnen zelfs zo hoog oplopen dat de zuigers smelten!
Dat is natuurlijk iets wat je niet wilt met je dure, speciaal gemaakte hoogcompressiezuigers!
De compressie kunnen we ook goed gebruiken om de motor te testen. Gedurende het leven van een motor slijt deze natuurlijk. Een deel van deze slijtage zit bijvoorbeeld in de zuigers, zuigerringen, cilinderwanden, kleppen en dergelijke. Wanneer die slijten kan het voor komen dat de afdichtingen niet helemaal meer 100% zijn en bij de compressieslag lucht weglekt. Niet goed voor het rendement van de motor natuurlijk.
Dit is te testen door een compressietest te doen. Hierbij draai je de bougies uit de motor en draai je in de gaten van de bougies een compressietester. Hiermee kun je de druk in de cilinders meten. Wanneer deze druk te ver onder de fabriekswaardes ligt kan dat verschillende oorzaken hebben, maar is het wel zaak de motor te demonteren en eens te kijken wat er mis is.
Op deze manier kun je een klein idee krijgen hoe de motor er inwendig aan toe is, zonder 'm meteen te hoeven demonteren. Al geeft het nooit 100% zekerheid.
|